„— Patrz na tę scenę w winnicy, Paul! Te grona chcą pęknąć i trysnąć ci sokiem w twarz. Patrz na ten wąwóz, Paul! Chciałbym, aby odczuto, jaki bezmiar wody spłynął po jego stokach! A gdy portretuję człowieka, chciałbym, aby wyczuto utajony nurt jego życia, wszystko, co kiedykolwiek widział, czynił i cierpiał.
— Do stu szatanów! jaki jest sens tego, do czego zmierzasz
— Do tego, Paul pola, z których wyrasta zboże, woda rwąca wąwozem, sok winogrona, życie człowieka są w gruncie rzeczy jednym i tym samym. Jedynym jednoczącym wszystko pierwiastkiem życia jest rytm, w którym wszyscy tańczymy; domy, ludzie, kłosy, konie, wozy na polach, jabłka, woda i słońce. Materia, z której ty jesteś utkany, będzie jutro krążyła w owocu, ponieważ ty i owoc jesteście jednym. Gdy maluję chłopa harującego w polu, chcę, aby czuto, jak chłop wrasta w ziemię, podobnie jak ziarno i jak ziemia wrasta w niego; chcę, aby odczuto, jak słońce przepływa w chłopa, pole, zboże, pług i konie i jak te wszystkie przedmioty przepływają w słońce. Dopiero gdy odczuwa się ów wszechogarniający rytm, rozumie się coś niecoś z życia. To bowiem jest Bogiem.
— „Brygadierze — odparł Gauguin — masz słuszność." 1
Vincent był u szczytu podniecenia, drżał w napięciu. Słowa Gauguina podziałały na niego jak policzek. Stał osłupiały, z otwartymi ustami.“(4)